ไขความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับฉนวนใยหิน และข้อเท็จจริงที่ควรรู้ ก่อนตัดสินใจเลือกใช้งาน

เมื่อพูดถึงวัสดุกันความร้อน และดูดซับเสียงที่มีประสิทธิภาพสูง ฉนวนใยหิน (Rock Wool) ถือเป็นวัสดุที่มักจะถูกเลือกใช้เป็นอันดับต้น ๆ ด้วยประสิทธิภาพที่ตอบโจทย์การใช้งานที่หลากหลาย แต่ในขณะเดียวกัน ฉนวนใยหินก็มักถูกเข้าใจผิดเกี่ยวกับเรื่องคุณสมบัติ หรือเรื่องความปลอดภัยต่อสุขภาพอยู่เสมอ

บทความนี้จึงรวบรวมความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับฉนวนใยหิน พร้อมอธิบายข้อเท็จจริงที่ถูกต้อง เพื่อช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจคุณสมบัติของฉนวนใยหินอย่างรอบด้านมากขึ้น และสามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกใช้งานได้อย่างเหมาะสม คุ้มค่า และตอบโจทย์ทุกความต้องการ

 

ฉนวนใยหิน คืออะไร?

ฉนวนใยหิน หรือ ร็อควูล (Rock Wool) เป็นวัสดุที่มีประสิทธิภาพในการกันความร้อน และดูดซับเสียง ผลิตมาจากหินบะซอลต์ (Basalt) หรือหินภูเขาไฟ โดยนำหินไปหลอมที่อุณหภูมิสูงกว่า 1,300 องศาเซลเซียส แล้วปั่นให้กลายเป็นเส้นใยละเอียดคล้ายใยฝ้าย จากนั้นเคลือบด้วยสารผนึกเทอร์โมเซตติ้ง และขึ้นรูปเป็นแผ่น ม้วน หรือท่อ เพื่อนำไปใช้ในงานก่อสร้าง และงานอุตสาหกรรม

 

ข้อมูลที่มักเข้าใจผิดเกี่ยวกับฉนวนใยหิน

1. ฉนวนใยหินคือแร่ใยหิน

หลายคนมักเข้าใจผิดว่า ฉนวนใยหิน (Rockwool) คือแร่ใยหิน (Asbestos)  ซึ่งไม่เป็นความจริงเนื่องจากความหมายในภาษาอังกฤษของหินทั้ง 2 ชนิดเมื่อนำมาแปลเป็นภาษาไทยมีคำว่า “ใยหิน”เหมือนกัน จึงทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นวัสดุชนิดเดียวกัน

อีกทั้งวัสดุทั้งสองชนิดเองก็มีการใช้งาน และมีการผลิตที่แตกต่างกัน โดยฉนวนใยหิน (Rockwool) เป็นวัสดุสังเคราะห์ (Man-made) ผลิตมาจากหินบะซอลต์ (Basalt) หรือหินภูเขาไฟ ถูกใช้เป็นฉนวนกันความร้อน และดูดซับเสียงในงานอาคาร และโรงงานอุตสาหกรรม ส่วนแร่ใยหิน (Asbestos) เป็นแร่ธรรมชาติ มีลักษณะเป็นเส้นใยละเอียด มีความแข็งแรง ทนความร้อนสูง ทนกรด และด่างได้ดี มักถูกนำไปใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ในงานอุตสาหกรรม เช่นปูนซีเมนต์ กระเบื้องปูพื้น วัสดุฉนวนต่าง ๆ

2. ฉนวนใยหินก่อให้เกิดโรคมะเร็งปอด

ฉนวนใยหินไม่สามารถก่อให้เกิดโรคมะเร็งปอดได้เนื่องจากเส้นใยของฉนวนใยหิน (Rockwool) มีขนาดใหญ่ และหยาบ (ประมาณ 4 – 5 ไมครอน) ซึ่งไม่สามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจได้ลึกถึงปอดได้

แต่เพราะอาจเกี่ยวเนื่องมาจากความเข้าใจผิดว่า ฉนวนใยหิน (Rockwool) คือแร่ใยหิน (Asbestos)  เนื่องจากแร่ใยหิน (Asbestos) มีความอันตรายต่อร่างกาย เพราะมีเส้นใยที่ขนาดเล็กมากจนไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ฝุ่นละอองจึงสามารถฟุ้งกระจายลอยอยู่ในอากาศได้ เมื่อต้องสัมผัสหรือสูดดมเป็นเวลานาน ทำให้เข้าไปสะสมอยู่ในปอด และก่อให้เกิดโรคมะเร็งปอด (Lung Cancer) ได้ ด้วยข้อเสียที่ก่อให้เกิดปัญหาด้านสุขภาพอย่างร้ายแรง แร่ใยหิน (Asbestos) จึงถูกยกเลิกใช้ไปในบางประเทศ

3. ฉนวนใยหินใช้ได้เฉพาะงานโรงงานอุตสาหกรรม

ไม่เสมอไป แม้ฉนวนใยหินจะเป็นวัสดุที่นิยมใช้กับงานในระดับโรงงานอุตสาหกรรม เพราะมีประสิทธิภาพ ในการกันความร้อน และดูดซับเสียงที่ดีเยี่ยม แต่ฉนวนใยหินยังสามารถประยุกต์ใช้ได้กับอีกหลายงาน ไม่ว่าจะเป็นบ้านพักอาศัย อาคารสำนักงาน โรงแรม และงานอื่น ๆ อีกมากมายได้ตามที่ต้องการ

4. ฉนวนใยหินยุบตัวไว

หลายคนเชื่อว่าฉนวนใยหินยุบตัวง่าย ใช้ไปไม่นานประสิทธิภาพก็ลดลง แต่ในความเป็นจริงไม่ได้ยุบตัวไวอย่างที่เข้าใจ ฉนวนใยหินถูกออกแบบให้รองรับแรงกดทับ ไม่แฟบหรือทรุดง่าย เพราะมีความหนาแน่นสูงมากตั้งแต่ 40 – 200 กก./ ลบ.ม. และมีความหนาปกติ ตั้งแต่ 50 – 200 มม. การยุบตัวจึงมักเกิดจากปัจจัยภายนอก เช่น การติดตั้งที่ไม่เหมาะสม ใช้วัสดุเกรดไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งไม่ได้เกิดจากตัววัสดุโดยตรง

5. ฉนวนใยหินก่อให้เกิดเชื้อรา

อีกหนึ่งความเชื่อที่พบบ่อยคือ ฉนวนใยหินเป็นแหล่งสะสมเชื้อรา ซึ่งในความเป็นจริงฉนวนใยหินมีคุณสมบัติในการดูดซับน้ำต่ำ และเมื่อเปียกน้ำก็สามารถระบายอากาศได้ ทำให้แห้งไว เชื้อราจึงไม่มีโอกาสก่อตัว ฉนวนใยหินจึงปลอดภัยต่อผู้ใช้งาน อย่างไรก็ตามเชื้อราอาจพบได้ในบริเวณที่ติดตั้งฉนวนใยหิน หากพื้นที่นั้นมีความชื้นสะสมสูง อากาศถ่ายเทไม่ดี หรือมีการรั่วซึมของน้ำเมื่อมีฝุ่น ความชื้น เชื้อราจึงสามารถเจริญเติบโตบนผิววัสดุหรือบริเวณใกล้เคียงได้

6. ฉนวนใยหินไม่ทนไฟ

หลายคนเข้าใจว่า ฉนวนใยหินไม่ทนไฟ และอาจเป็นเชื้อเพลิงเมื่อเกิดเพลิงไหม้ แต่ความจริงคือ ฉนวนใยหินเป็นวัสดุไม่ลามไฟ และทนความร้อนได้สูง เนื่องจากฉนวนใยหินมีจุดหลอมเหลวที่สูงมากกว่า 1,000 องศาเซลเซียส ทำให้ทนไฟได้ดี ไม่ติดไฟ และไม่ลามไฟ จึงเป็นวัสดุที่นิยมใช้ในการป้องกันความร้อน และอัคคีภัยในอาคาร เพื่อป้องกันความเสียหายต่อตัวอาคารที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

 

ฉนวนใยหินแต่ละชนิดใช้งานอย่างไร

• ชนิดแผ่น (Slab): เป็นแผ่นแข็งหรือกึ่งแข็ง มีความหนาแน่นสูง เหมาะสำหรับงานที่ต้องการ “ความแข็งแรงคงรูป” ตัวอย่างเช่น ผนังอาคาร ผนังเตา ผนังห้องเครื่อง ช่วยลดการถ่ายเทความร้อน และดูดซับเสียงได้ดี ทำให้ภายในอาคารเย็น และเงียบขึ้น
• ชนิดม้วน (Blanket):มีความยืดหยุ่นสูง ม้วนงอได้ มีทั้งแบบธรรมดา (BL) และตาข่ายลวด (WM) ใช้หุ้มท่อ, บุหลังคา, หรือผนังที่ไม่ต้องการความแข็งมาก
• ชนิดท่อขึ้นรูป (Sectional Pipe Insulation): ผลิตมาเป็นท่อนตามขนาดมาตรฐานมีรอยบากครึ่งซีกเพื่อให้หุ้มท่อได้ง่าย และรวดเร็ว สำหรับท่อไอน้ำ และท่อความร้อนต่าง ๆ

 

ฉนวนใยหินนำไปใช้กับงานประเภทไหนได้บ้าง

• งานโรงงานอุสาหกรรม: ด้วยคุณสมบัติที่ดูดซับเสียงได้ดี ทนไฟ และทนความร้อนสูง ช่วยลดความเสี่ยงจากอัคคีภัย ฉนวนใยหินจึงเป็นวัสดุที่นิยมใช้ติดตั้งในผนังหรือหลังคาโรงงาน เพื่อลดความร้อนจากภายนอกของโรงงานอุตสาหกรรมที่ต้องเผชิญกับอุณหภูมิสูง และเสียงดัง เช่น โรงงานผลิตโลหะ โรงงานปิโตรเคมี โรงไฟฟ้า และอื่น ๆ
• งานระบบปรับอากาศ: ในระบบปรับอากาศ ฉนวนใยหินมีบทบาทสำคัญในการช่วยรักษาความเย็นขณะส่งลมไปยังจุดต่าง ๆ ของอาคาร ป้องกันการเกิดหยดน้ำ ดูดซับเสียงรบกวนจากระบบท่อลม ลดเสียงสะท้อนภายในอาคาร ทำให้ระบบปรับอากาศทำงานได้อย่างเงียบ และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
• งานท่อ: ฉนวนใยหินเหมาะสำหรับงานหุ้มท่อทั้งในระบบร้อน และระบบเย็น ช่วยลดการสูญเสียพลังงาน ควบคุมอุณหภูมิของเหลวภายในท่อ และช่วยป้องกันอันตรายจากการสัมผัสความร้อนโดยตรง โดยเฉพาะในงานอุตสาหกรรม เช่น ท่อไอน้ำ ท่อน้ำร้อน ท่อในโรงงานผลิตพลังงานหรือเคมี
• งานอาคาร สำนักงาน บ้านพักอาศัย: ในปัจจุบัน ฉนวนใยหินได้รับความนิยมในงานอาคารสำนักงาน หรืออาคารที่เล็กลงมามากขึ้น เช่น ติดตั้งในผนัง ฝ้าเพดาน และหลังคา เพราะช่วยลดความร้อน ลดเสียงรบกวนจากภายนอกอาคารได้ดีอย่างเห็นได้ชัด

 

ข้อสรุป: ไขความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับฉนวนใยหิน และข้อเท็จจริงที่ควรรู้ ก่อนตัดสินใจเลือกใช้งาน

จากความเข้าใจผิดเกี่ยวกับฉนวนใยหินไม่ว่าจะเป็นเรื่องความสับสนระหว่างชื่อเรียก ความอันตรายต่อสุขภาพ หรือเรื่องคุณสมบัติต่าง ๆ ที่อาจทำให้เราพลาดวัสดุที่มีความปลอดภัย ได้มาตรฐานอุตสาหกรรม ทั้งด้านการกันความร้อน ดูดซับเสียง และทนไฟได้ดี ดังนั้น การทำความเข้าใจข้อเท็จจริงเหล่านี้จะช่วยให้สามารถตัดสินใจเลือกฉนวนใยหินได้อย่างมั่นใจ เหมาะสมกับลักษณะงาน และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้กับโรงงานอุตสาหกรรมได้อย่างดี

หากกำลังประสบปัญหาในเรื่องความร้อน และเสียงรบกวนจากภายนอก บางกอกพาเนล ผู้เชี่ยวชาญด้านฉนวนอุตสาหกรรม พร้อมให้คำแนะนำ และแนวทางแก้ไขปัญหาที่เหมาะสมกับลักษณะงานของแต่ละโรงงาน เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งาน ลดปัญหาในระยะยาว และสร้างความมั่นใจให้ในทุกขั้นตอน

สนใจผลิตฉนวนใยหิน ติดต่อเรา บริษัท บางกอก พาเนล แอนด์ ไพพ์ อินซูเลชั่น จำกัด

โทร: 02-814-6082-4, 02-814-6085, 02-814-6085
Line: Sales-bppi
Email: info@bkk-panelandpipe.com

 

คำถามที่พบบ่อย

1. ฉนวนใยหินใช้สำหรับทำอะไร ?
ฉนวนใยหินใช้กันความร้อน ลดการถ่ายเทความร้อนจากภายนอก ดูดซับ ลดเสียงรบกวนป้องกัน และชะลอการลามไฟ นิยมใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม ระบบปรับอากาศ ท่อไอน้ำ และเครื่องจักรที่มีอุณหภูมิสูง

2. ฉนวนใยหินหนักไหม ?
ฉนวนใยหิน ไม่ถือว่าหนักจนเป็นภาระต่อโครงสร้าง เพราะมีให้เลือกหลายความหนา สามารถเลือกให้เหมาะกับลักษณะงานได้

3. ฉนวนใยหินก่อให้เกิดสนิมไหม ?
ฉนวนใยหินไม่ทำให้เกิดสนิม เนื่องจากไม่ทำปฏิกิริยากับโลหะ ไม่มีส่วนผสมที่ก่อให้เกิดการกัดกร่อน ไม่อุ้มน้ำ จึงสามารถใช้ร่วมกับโครงเหล็ก ท่อโลหะ และโครงสร้างโลหะต่าง ๆ ได้อย่างปลอดภัย

4. ฉนวนใยหินใช้ได้นานกี่ปี ?
สามารถใช้งานได้ยาวนานตลอดอายุการใช้งานของอาคาร เนื่องจากผลิตจากหินภูเขาไฟธรรมชาติ (หินบะซอลต์) มีความคงทน ไม่เน่าเปื่อย ไม่เป็นเชื้อรา และคงรูปได้ดี แม้ต้องเผชิญความร้อน และความชื้น